Zasady wystawiania recept papierowych

Prawidłowo wystawiona recepta lekarska
  • Osoba wystawiająca receptę może przepisać dla jednego pacjenta jednorazowo maksymalnie:
    • Bez podawania na recepcie sposobu dawkowania (z zastrzeżeniem odnośnie leku/ leku recepturowego, który zawiera w swoim składzie środek odurzający lub substancję psychotropową z grup I-N, II-N, II-P, III-P, IV-P lub leku recepturowego zawierającego w swoim składzie substancję zaliczoną do wykazu A):
      • Ilość leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego odpowiadającą 2 najmniejszym opakowaniom:
        • Tego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego określonych w wykazie produktów refundowanych leków – w przypadku recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne, wymienione w tym wykazie.
        • Tego leku, dla leku dopuszczonego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w przypadku recept na leki niepodlegające refundacji wystawionych dla pacjentów posiadających uprawnienie IB
      • 100 sztuk strzykawek do insuliny wraz z igłami
      • 100 sztuk pasków diagnostycznych
    • Ilość środka antykoncepcyjnego na 120 dni stosowania (jedna recepta)
    • Podając na recepcie sposób dawkowania (z zastrzeżeniem odnośnie leku/ leku recepturowego, który zawiera w swoim składzie środek odurzający lub substancję psychotropową z grup I-N, II-P - o kategorii dostępności Rpw):
    • Ilość leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego niezbędną pacjentowi do maksymalnie 120-dniowego stosowania wyliczonego na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania

  • Na jednej recepcie można przepisać podwójną ilość leku recepturowego (2 x Ryczałt).
  • W przypadku recept, o których mowa powyżej (pt. 2), na maści, kremy, mazidła, pasty albo żele do stosowania na skórę, można przepisać 10-krotną ilość recepturowego (10 x Ryczałt na jednej recepcie).
  • Ilość leku recepturowego, którego dotyczy odpłatność ryczałtowa (1 ryczałt):

    • do 20 szt. proszków dzielonych
    • do 80 g proszków niedzielonych (prostych i złożonych
    • do 12 szt. czopków, globulek, pręcików
    • do 250 g roztworów, mikstur, zawiesin, emulsji do użytku wewnętrznego
    • do 500 g płynnych leków do stosowania zewnętrznego (jeżeli zawierają spirytus, jego ilość w przeliczeniu na spirytus 95% nie może przekroczyć 100 g)
    • do 100 g maści, kremów, mazideł, past oraz żeli
    • 40 g kropli do użytku wewnętrznego i zewnętrznego
    • do 100 g mieszanek ziołowych
    • do 30 szt. pigułek
    • do 500 g klein
    • do 10 g kropli do oczu, uszu i nosa oraz maści do oczu, uszu i nosa sporządzanych w warunkach aseptycznych
  • Osoba uprawniona może wystawić:
    • Do 12 recept na następujące po sobie okresy stosowania nieprzekraczające łącznie 360 dni stosowania, z zastrzeżeniem, że na jednej recepcie nie można przepisać leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego na więcej niż 120 dni stosowania
    • B. w przypadku recept na środki antykoncepcyjne tj. jedna recepta na 120 dni, z możliwością wystawienia do 12 recept na w sumie 360 okres kuracji
    • W przypadku recept, na lek recepturowy na maści, kremy, mazidła, pasty albo żele do stosowania na skórę (pt. 3) - do 16 recept niezbędnych pacjentowi do maksymalnie łącznie 120-dniowego okresu stosowania
  • Uprawnienie dodatkowe i odpłatność 100%/X
  • Od 1 lipca 2021 r. lek przepisany pacjentowi z uprawnieniem dodatkowym, ale z odpłatnością 100% lub X, wydawany jest bez zniżki.

    Od tej reguły są jednak trzy wyjątki:

    • recepty dla pacjentów z uprawnieniem IB
    • recepty dla pacjentów z uprawnieniem WE
    • recepty dla pacjentów z uprawnieniem ZK na leki z wykazu leków przysługujących bezpłatnie w związku z oddawaniem krwi.

    Odpłatność 100%/X na recepcie a uprawnienia dodatkowe

    Uprawnienie dodatkowe Zakres refundacji Odpłatność na recepcie 100%
    IB oraz WE

    Bezpłatnie: leki o statusie Rp, Rpz, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego.

    Bezpłatnie do wysokości limitu: wyroby medyczne na zlecenie.

    Uprawnienie jest nadrzędne nad wypisaną odpłatnością. Mimo odpłatności 100% wydaj lek zgodnie z uprawieniem.
    IW

    Bezpłatnie do wysokości limitu: leki o statusie Rp, Rpz, Rpw, wyroby medyczne na receptę, wyroby medyczne na zlecenie.

    Odpłatność 100% nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

    ZK

    Bezpłatnie do wysokości limitu: leki o statusie Rp, Rpz, Rpw objęte refundacją.

    Odpłatność 100% w przypadku leków, które wydajemy bezpłatnie do limitu jest nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

    Bezpłatnie: leki określone w rozporządzeniu MZ z 11 maja 2021 r.

    W przypadku leków bezpłatnych, uprawnienie jest nadrzędne.

    PO

    Bezpłatnie: leki o statusie Rp, Rpz, Rpw objęte refundacją, wyroby medyczne na receptę, leki recepturowe bezpłatnie do wysokości limitu: wyroby medyczne na zlecenie.

    Odpłatność 100% jest nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

    AZ

    Bezpłatnie: leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście.

    Odpłatność 100% jest nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

    WP

    Bezpłatnie: leki o statusie Rp, Rpz, Rpw objęte refundacją, wyroby medyczne na receptę, leki recepturowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego refundowane.

    Odpłatność 100% jest nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

    S

    Bezpłatnie: leki refundowane zamieszczone w wykazie wg obwieszczenia MZ.

    Odpłatność 100% jest nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

    C

    Bezpłatnie: leki objęte refundacją dla kobiet w ciąży zgodnie z obwieszczeniem MZ.

    Odpłatność 100% jest nadrzędna. Lek wydaj pełnopłatnie.

Recepta na lek odurzajacy lub psychotropowy z grup II-N, III-P, IV-P
  • Recepta wypisywana na zwykłym blankiecie - załącznik nr 6 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept lekarskich (Dz.U. z 2018 r. poz. 745, z późn. zm.) http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000745/O/D20180745.pdf
  • Powyższych leków (grypy II-N, III-P, IV-P) nie można wpisać do innych leków wypisanych na recepcie.
  • Na jednej recepcie można wypisać tylko jeden lek.
  • Na recepcie należy podać słownie sumaryczną ilość środka odurzającego lub substancji psychotropowej wyrażoną słownie albo ilość środka odurzającego lub substancji psychotropowej wyrażoną słownie za pomocą ilości jednostek dawkowania oraz wielkości dawki.
  • Należy zawsze podać dawkowanie.
  • Lekarz może wypisać Ilość leku niezbędną pacjentowi do maksymalnie 120-dniowego stosowania wyliczonego na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania.
  • Wystawienie recepty należy odnotować w dokumentacji medycznej pacjenta poprzez dokonanie w niej odpowiedniego wpisu.
  • Termin realizacji recepty 30 dni.
  • Leki zawierające w opakowaniu więcej niż 720 mg pseudoefedryny, 240 mg kodeiny, 360 mg dekstrometorfanu muszą zostać przepisane na recepcie.
Recepta na lek odurzający lub psychotropowy z grup I-N, II-P, o kategorii dostępności Rpw
  • Recepta wypisywana na specjalnym blankiecie recepty zawierający unikalny numer identyfikujący receptę. Zakresy liczb będące unikalnymi numerami identyfikującymi recepty na leki posiadające kategorię dostępności „Rpw” przydzielane są przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu i mogą być wykorzystane tylko raz. Dodatkowo pojawia się na recepcie Rpw (nie Rp jak na receptach zwykłych).
  • Powyższych leków (grypy I-N, II-P) nie można wpisać do innych leków wypisanych na recepcie.
  • Na jednej recepcie można wypisać tylko jeden lek.
  • Na recepcie należy podać słownie sumaryczną ilość środka odurzającego lub substancji psychotropowej wyrażoną słownie albo ilość środka odurzającego lub substancji psychotropowej wyrażoną słownie za pomocą ilości jednostek dawkowania oraz wielkości dawki.
  • Jeżeli nie można obliczyć sumarycznej ilości przepisanych środków odurzających lub substancji psychotropowych, osoba wydająca lek przyjmuje, że są to dwa najmniejsze opakowania.
  • Należy zawsze podać dawkowanie.
  • Termin realizacji – 30 dni (zmiana z 14 dni).
  • Lekarz może wypisać Ilość leku niezbędną pacjentowi do maksymalnie 90-dniowego (zmiana z 30-dniowego) stosowania wyliczonego na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania.
  • Można wystawić do 3 recept na następujące po sobie okresy stosowania nieprzekraczające łącznie 90 dni stosowania.
  • Wystawienie recepty na lek z tej grupy należy odnotować w dokumentacji pacjenta.
  • Osoba wystawiająca receptę zobowiązana jest obok przepisanej dawki postawić wykrzyknik i zapisać ją słownie oraz umieścić swój czytelny podpis i pieczęć jeżeli dawka jednorazowa lub dobowa leku z grupy I-N lub II-P przekracza dawkę maksymalną, bądź gdy poniższe wykazy nie określają dawki maksymalnej: Farmakopei Europejskiej, Farmakopei Polskiej lub odpowiedniej farmakopei uznawanej w państwach członkowskich UE albo w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
  • Recepta wraz z zapotrzebowaniem na sprowadzenie z zagranicy produktów leczniczych, zawierających w swoim składzie środki odurzające lub substancje psychotropowe, nieposiadających pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, niezbędnych dla ratowania życia lub zdrowia pacjentów realizowane są zgodnie z przepisami art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2019 r. poz. 499).
  • Apteka, wraz z lekiem recepturowym zawierającym środek odurzający, substancję psychotropową lub prekursor kategorii I, wydaje opis recepty.
  • Opis recepty może nie zawierać składu leku recepturowego, jeżeli na recepcie zamieszczono adnotacji „wydać opis bez składu”.
  • Leki zawierające w opakowaniu więcej niż 720 mg pseudoefedryny, 240 mg kodeiny, 360 mg dekstrometorfanu muszą zostać przepisane na recepcie.
Sposób dawkowania leków – problemy wynikające z zapisu na recepcie
  • Zgodnie z treścią aktualnego rozporządzenia, przez sposób dawkowania rozumie się informację o liczbie jednostek dawkowania i częstotliwości ich stosowania. Za nieprawidłowe zapisy należy uznać takie, jak.: „wieczorem”, „2x” czy „doraźnie”.
  • Realizując receptę, na której sposobu dawkowania (a w przypadku wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego – sposobu stosowania) nie wpisano, wpisano w sposób nieczytelny, błędny lub niezgodny z art. 96a ustawy – Prawo farmaceutyczne.
  • W powyższych sytuacjach osoba wydająca wydaje maksymalnie taką ilość produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, która:

    • w przypadku gdy ten produkt leczniczy, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrób medyczny podlega refundacji – nie jest większa od ilości zawartej w dwóch najmniejszych opakowaniach tego produktu, środka lub wyrobu, określonych w wykazie dla tego produktu, środka lub wyrobu, a w przypadku leku recepturowego maksymalnie podwójną ilość leku, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy o refundacji,
    • w przypadku gdy ten produkt leczniczy, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrób medyczny nie podlega refundacji – jest nie większa niż ilość zawarta w dwóch najmniejszych opakowaniach dostępnych w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Zasad tych nie stosuje się w przypadku:
    • w którym sposób dawkowania musi być wpisany zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii,
    • produktu leczniczego, w tym leku recepturowego do stosowania zewnętrznego na skórę, w przypadku którego realizacja recepty jest możliwa, jeżeli osoba wystawiająca określiła na tej recepcie częstotliwość stosowania
    • wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro, dla którego realizacja recepty jest możliwa, jeżeli osoba wystawiająca określiła na tej recepcie częstotliwość stosowania.
  • Dopuszczalna jest realizacja recepty, na której nie wskazano:
    • ilości:
    • produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego – w takim przypadku osoba wydająca przyjmuje, że jest to jedno najmniejsze opakowanie określone w wykazie, a w przypadku produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych niepodlegających refundacji – jedno najmniejsze opakowanie dostępne w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
    • produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, przy czym określono sposób dawkowania i okres stosowania – w takim przypadku osoba wydająca przyjmuje obliczoną na tej podstawie ilość, jako ilość przepisaną przez osobę wystawiającą receptę,
    • leku recepturowego – w takim przypadku osoba wydająca przyjmuje ilość odpowiadającą jednemu ryczałtowi, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy o refundacji.
  • Jeżeli z liczby, wielkości opakowań, liczby jednostek dawkowania i sposobu dawkowania podanego na recepcie wynikają różne ilości produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, osoba wydająca wydaje najmniejszą z nich jako ilość przepisaną przez osobę wystawiającą receptę. Jeżeli na jednej recepcie wskazano więcej niż jeden kod uprawnienia dodatkowego pacjenta i każde z tych uprawnień może mieć zastosowanie do danego produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, przepisanego na tej recepcie, taki produkt, środek lub wyrób wydaje się zgodnie z uprawnieniem dodatkowym wskazanym na recepcie, z którego wynika najniższa wysokość dopłaty pacjenta.
  • Na jednej recepcie w postaci papierowej nie przepisuje się produktów leczniczych, w odniesieniu do których art. 96a ust. 7 ustawy – Prawo farmaceutyczne przewiduje różne terminy realizacji recepty. W przypadku recept w postaci papierowej produkty lecznicze, dla których przepis, o którym mowa w zdaniu pierwszym, przewiduje różne terminy realizacji recepty, powinny być przepisane na oddzielnych receptach. Termin realizacji recepty papierowej jest wyznaczany przez najkrótszy z terminów realizacji dla przepisanych na niej produktów, środków lub wyrobów.
Recepta transgraniczna

Recepta wystawiona przez osobę uprawnioną, na prośbę pacjenta, który zamierza zrealizować ją w innym kraju aniżeli Rzeczypospolita Polska. Zapewnia pacjentowi prawo do otrzymania leku na terenie Unii Europejskiej na podstawie recepty wystawionej w innym państwie członkowskim niż państwo jej realizacji.

Recepta transgraniczna może być zrealizowana wyłącznie za pełną odpłatnością – niezależnie od uprawnień przysługujących pacjentowi w Polsce.

Wprowadzając jednolity system umożliwiający właściwe rozpoznanie recepty transgranicznej na terenie wszystkich państw Unii, Komisja Europejska określiła dla nich minimalne wymagania.

Dane, które muszą się znaleźć na recepcie transgranicznej:

  • imię lub imiona i nazwisko pacjenta;
  • datę urodzenia pacjenta;
  • imię lub imiona i nazwisko osoby wystawiającej receptę;
  • kwalifikacje zawodowe osoby wystawiającej receptę (tytuł zawodowy);
  • dane do bezpośredniego kontaktu osoby wystawiającej receptę (adres e-mail lub numer telefonu lub faksu wraz z prefiksem międzynarodowym);
  • adres miejsca udzielania świadczenia z dopiskiem „Polska” albo skrót „PL”;
  • międzynarodowa nazwa leku, a w przypadku podania nazwy handlowej, musi uzasadnić powody użycia tej nazwy;
  • postać;
  • dawkę (moc);
  • ilość;
  • sposób dawkowania;
  • datę wystawienia recepty;
  • złożony na awersie recepty własnoręczny podpis osoby wystawiającej receptę.

Ograniczenia

Na recepcie transgranicznej nie mogą być przepisane leki o kategorii RpW, leki recepturowe, preparaty zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe oraz produkty lecznicze o kategorii dostępności „Rpz”.

Odpłatność za receptę transgraniczną

Recepta transgraniczna, która nie została zrealizowana w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, może zostać zrealizowana w Polsce za pełną odpłatnością.

Jeśli recepta została wystawiona zgodnie z przepisami uprawniającymi do jej realizacji i refundacji przez NFZ, może być zrealizowana w Polsce z uwzględnieniem odpłatności określonych w ustawie o refundacji.

Recepta wystawiona w państwie innym aniżeli Rzeczpospolita Polska, poza UE

Każda recepta wystawiona w innym państwie, niebędąca receptą transgraniczną, może zostać zrealizowana za pełną odpłatnością jeżeli zawiera:

  • imię i nazwisko pacjenta
  • adres pacjenta
  • nazwę powszechnie stosowaną (międzynarodową) albo handlową leku
  • postać
  • dawkę
  • ilość
  • datę wystawienia recepty
  • dane osoby wystawiającej receptę w formie nadruku lub pieczęci
  • podpis osoby wystawiającej receptę.

Recepta dla osób uprawnionych do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji

Karta EKUZ - Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego

  • EKUZ wydawana jest w celu poświadczenia prawa osoby ubezpieczonej oraz członków jej rodziny do rzeczowych świadczeń zdrowotnych, które stają się niezbędne z przyczyn medycznych, biorąc pod uwagę charakter tych świadczeń oraz przewidywany czas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej (UE) oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), tak aby posiadacz karty nie musiał wracać do państwa właściwego lub państwa zamieszkania przed końcem planowanego pobytu, w celu poddania się wymaganemu leczeniu.
  • EKUZ to plastikowa karta, wielkości bankomatowej, bez zdjęcia. Wydawany przez NFZ lub instytucję zagraniczną.
  • EKUZ wystawiany jest na każdego ubezpieczonego z osobna, także na dziecko.

EKUZ wydana w każdym z państw członkowskich UE/EFTA wygląda analogicznie i zawiera ten sam, usystematyzowany zestaw danych:

  • nazwisko i imię posiadacza karty,
  • osobisty numer identyfikacyjny posiadacza karty albo, w razie jego braku, numer ubezpieczonego, od którego pochodzą prawa posiadacza karty,
  • datę urodzenia posiadacza karty,
  • datę ważności karty,
  • kod ISO państwa członkowskiego UE/EFTA wydającego kartę,
  • numer identyfikacyjny i akronim instytucji właściwej,
  • numer logiczny karty.

Karta EKUZ – uprawnienia

EKUZ uprawnia do świadczeń opieki zdrowotnej:

  • osoby podróżujące (głównie) w celach turystycznych,
  • w sytuacji nagłej,
  • w zakresie niezbędnym z przyczyn medycznych, biorąc pod uwagę charakter świadczeń oraz przewidywany czas pobytu w kraju UE/EFTA (Islandia, Norwegia, Szwajcaria, Lichtenstein),
  • w placówkach mających umowę z tamtejszą kasą chorych (odpowiednikiem NFZ),
  • na zasadach obowiązujących w kraju pobytu.

Zakres terytorialny działania EKUZ

Przepisy o koordynacji obowiązują w 28 państwach członkowskich Unii Europejskiej: Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Cyprze, Czechach, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Litwie, Luksemburgu, Łotwie, Malcie, Niemczech, Polsce, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgrzech, Wielkiej Brytanii, Włoszech.
Ww. przepisy obowiązują również na terytoriach:

  • francuskich: Gwadelupie, Martynice, Reunion i Gujanie Francuskiej,
  • portugalskich: na Azorach i Maderze,
  • hiszpańskich: Majorce, Minorce, Ibizie i Wyspach Kanaryjskich.

Przepisów unijnych nie stosuje się w przypadku: Danii - na obszarze Grenlandii i Wysp Owczych oraz Wielkiej Brytanii - na Wyspach Normandzkich: Jersey, Guernsey, Alderney, Herm, Sark oraz na Wyspie Man.
Przepisy o koordynacji stosuje się również w państwach EFTA, tj. Islandii, Norwegii, Szwajcarii oraz Lichtensteinie.

Karta EKUZ – termin ważności

Zasady dotyczące okresu ważności karty EKUZ wydawanej w związku z pobytem czasowym, np. wyjazd turystyczny, który nie jest związany z pracą.

Okres ważności Grupa docelowa
Do 5 lat
  • Osoby pobierające świadczenia emerytalne.
  • Osoby zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny w wieku poniżej 18 roku życia (okres ważności karty nie może być dłuższy niż data ukończenia przez te osoby 18 rok życia);
  • Osoby nieubezpieczone, które nie ukończyły 18 roku życia i posiadają polskie obywatelstwo (okres ważności karty nie może być dłuższy niż data ukończenia przez te osoby 18 rok życia);
  • Dzieci/uczniowie, posiadający własny tytuł do ubezpieczenia w wieku poniżej 18 roku życia (okres ważności karty nie może być dłuższy niż data ukończenia przez te osoby 18 rok życia);
  • Osoby pobierające nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.
Do 18 miesięcy Osoby ubezpieczone, tj.:
  • osoby "zatrudnione";
  • osoby prowadzące pozarolniczą i rolniczą działalność gospodarczą;
  • osoby pobierające zasiłek / świadczenie przedemerytalne
  • osoby pobierające rentę;
  • osoby zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny w wieku powyżej 18 roku życia;
  • dzieci/uczniowie, posiadający własny tytuł do ubezpieczenia w wieku powyżej 18 roku życia
  • studenci zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego przez uczelnię.
Do 6 miesięcy Osoby nieubezpieczone uprawnione na podstawie przepisów krajowych, tj.:
  • nieubezpieczone osoby, które nie ukończyły 18 roku życia, posiadają miejsce zamieszkania na terytorium RP, które uzyskały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy (okres ważności karty nie może być dłuższy niż data ukończenia przez te osoby 18 rok życia);
  • nieubezpieczone kobiety posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP w okresie ciąży i porodu;
  • nieubezpieczone kobiety posiadające status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy oraz miejsce zamieszkania na terytorium RP w okresie ciąży i porodu.
Do 2 miesięcy
  • Osoby bezrobotne zarejestrowane w Urzędzie Pracy,
  • Niewymienione wcześniej osoby ubezpieczone.
Do 90 dni
  • Osoby, które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej i otrzymały decyzję np. wójta, burmistrza (uprawnione na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach)
Do 42 dni
  • Nieubezpieczone kobiety posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP w okresie połogu;
  • Nieubezpieczone kobiety posiadające status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy oraz miejsce zamieszkania na terytorium RP w okresie połogu.

UWAGA: W przypadku uzyskania przez oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia informacji o utracie prawa wnioskodawcy do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, okres ważności, na jaki wydana ma być EKUZ, nie może być dłuższy niż okres przysługującego wnioskodawcy uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dokumenty uprawniające do rzeczowych świadczeń zdrowotnych
Zgodnie z przepisami o koordynacji każde z państw członkowskich UE/EFTA wydaje dla osób objętych danym systemem opieki zdrowotnej dokumenty potwierdzające prawo do korzystania z leczenia w innych państwie oprócz EKUZ do tych dokumentów należą także Certyfikat Tymczasowo Zastępujący EKUZ i dokumenty przenośne (S1, S2, S3, DA1).

Certyfikat Tymczasowo Zastępujący EKUZ
Wydawany jest przez kraje członkowskie UE/EFTA w języku urzędowym państwa, w którym dana osoba jest ubezpieczona w sytuacji zagubienia karty EKUZ lub pilnego wyjazdu bez możliwości uzyskania karty. Certyfikat zastępczy uprawnia do opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym, z przyczyn medycznych, dla kontynuowania pobytu w Polsce.

S1 (dawny formularz E106, E109, E120, E121) – dokument potwierdzający prawo do pełnego zakresu rzeczowych świadczeń zdrowotnych w miejscu zamieszkania, innym niż państwo właściwe. Wydawany jest przez instytucję właściwą ubezpieczonemu w danym państwie członkowskim UE/EFTA oraz członkom rodziny ubezpieczonego. Osoba, której instytucja właściwa wydała dokument S1, uzyskuje prawo do świadczeń w miejscu zamieszkania po jego rejestracji w instytucji miejsca zamieszkania. W Polsce dokument S1 należy zarejestrować w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Po dokonaniu rejestracji dokumentu S1, oddział wojewódzki NFZ wydaje poświadczenie dokumentu S1, potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „Poświadczeniem”.

S2 (dawny formularz E112) – dokument wydawany przez instytucję właściwą w celu potwierdzenia prawa do określonego rodzaju leczenia planowanego za granicą. Dokument S2 potwierdza wyłącznie prawo posiadacza dokumentu do świadczeń w zakresie wskazanym w tym dokumencie.

S3 - dokument wydawany przez instytucję właściwą dla byłego pracownika przygranicznego w celu potwierdzenia uprawnień do korzystania z określonych rodzajów leczenia w państwie ostatniego miejsca pracy. Zgodnie z przepisami o koordynacji, pracownik przygraniczny, który przeszedł na emeryturę lub rentę inwalidzką, jest uprawniony w przypadku choroby do dalszego uzyskiwania świadczeń rzeczowych w państwie członkowskim, w którym ostatnio wykonywał pracę najemną lub pracę na własny rachunek, w zakresie w jakim jest to kontynuacja opieki, która została rozpoczęta w tym państwie członkowskim. Określenie „kontynuacja opieki” oznacza dalsze badanie, diagnozowanie i leczenie choroby przez cały okres jej trwania.

DA1 (dawny formularz E123) - dokument wydawany przez instytucję właściwą w celu potwierdzenia prawa do opieki medycznej na podstawie ubezpieczenia od wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Dokument DA1 wydaje się ubezpieczonym, którzy zamieszkują, przebywają lub przenoszą się do innego państwa członkowskiego UE/EFTA niż to, w którym są ubezpieczeni od wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Dokument DA1 wydawany jest zarówno osobom przenoszącym miejsce zamieszkania do innego państwa członkowskiego UE/EFTA niż państwo właściwe, jak również wówczas, gdy osoba, która uległa wypadkowi przy pracy zamierza skorzystać z leczenia następstwa wypadku lub choroby zawodowej w trybie leczenia planowanego.


Recepta

Recepta uprawniająca do świadczenia na podstawie karty EKUZ lub poświadczenia NFZ musi być wystawiona przez polskiego lekarza na zasadach obowiązujących w Polsce.
Apteka wraz z zestawieniem refundacyjnym przekazuje do OW NFZ kserokopię dokumentu uprawniającego do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji tj. karta EKUZ lub formularz E.

Osoba realizująca receptę, w przypadku gdy na recepcie nie wpisano, wpisano w sposób nieczytelny lub błędny:

  • może uzupełnić symbol państwa, w którym znajduje się instytucja ubezpieczająca
  • może uzupełnić numer karty EKUZ lub formularza E
  • może uzupełnić numer poświadczenia wydanego przez NFZ

Osoba wydająca lek zamieszcza te dane na rewersie recepty, składa swój podpis oraz przekazuje ten numer w komunikacie elektronicznym.


Pacjenci z krajów trzecich, spoza krajów EU/EFTA

Pacjenci z państw trzecich powinni okazać dokument potwierdzający posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego lub posiadać podróżne ubezpieczenie medyczne (polisę komercyjnego ubezpieczenia zdrowotnego na wypadek nagłych zachorowań i zdarzeń).

  • Obowiązek posiadania podróżnego ubezpieczenia zdrowotnego nakładają na nich przepisy Schengen oraz ustawa o cudzoziemcach
  • Pacjenci posiadający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce, którzy wykupili ubezpieczenie zdrowotne, legitymują się paszportem lub innym dokumentem ze zdjęciem
  • W miejsce oddziału NFZ na recepcie osoba wystawiająca wpisuje numer oddziału NFZ, w zależności od miejsca pobytu pacjenta w Polsce.

Pacjenci spoza UE/EFTA – Karta Polaka

Posiadacz Karty Polaka ma prawo do: korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych, w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2018 poz. 1510), chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewiduje zasady bardziej korzystne.

Recepty weterynaryjne – zasady wystawiania

Od 1 lipca 2021 r. lekarze weterynarii będą mogli wystawiać recepty papierowe na produkt leczniczy o kategorii „Rpw” oraz produkt leczniczy zawierający środek odurzający, substancję psychotropową, o których mowa w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, wyłącznie na receptach zawierających numery nadane przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego (WIF) właściwego ze względu na adres zamieszkania tej osoby.

  • Numery te WIF otrzyma od dyrektora NFZ. Te same zasady będą dotyczyć też lekarzy emerytowanych, którym numery recept również wydaje WIF.
  • Zakresy liczb będące unikalnymi numerami identyfikującymi recepty przekazuje wojewódzkiemu inspektorowi farmaceutycznemu właściwy miejscowo dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu na podstawie umowy określającej sposób i warunki przekazywania tych zakresów liczb. Dwie pierwsze cyfry z tych zakresów liczb przyjmują wartość 07.
  • Recepty weterynaryjne nie muszą posiadać kodów kreskowych. Zasady ich wystawiania reguluje bowiem rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 maja 2003 r. w sprawie wystawiania przez lekarzy weterynarii recept na produkty lecznicze lub leki recepturowe przeznaczone dla ludzi, które będą stosowane u zwierząt.
Odpłatności na recepcie

Odpłatność leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego, wpisuje się w sposób następujący:

  • Jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny występuje w wykazie produktów w jednej odpłatności, osoba uprawniona nie wpisuje odpłatności.
  • Jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny występuje w wykazie produktów refundowanych w więcej niż jednej odpłatności, osoba uprawniona:
    • Wpisuje symbol „P” w przypadku przepisywania tego produktu za najniższą odpłatnością wynikającą z wykazu.
    • Nie wpisuje poziomu odpłatności w przypadku przepisywania produktu za najwyższą odpłatnością wynikającą z wykazu.
    • Wpisuje odpłatność określoną w wykazie produktów:
      • B lub równoważne – dla produktu wydawanego bezpłatnie
      • R lub równoważne – dla produktu wydawanego za odpłatnością ryczałtową
      • 30% – dla produktu wydawanego za odpłatnością 30% limitu finansowania
      • 50% – dla produktu wydawanego za odpłatnością 50% limitu finansowania
      • 100% – dla produktu wydawanego poza zakresem refundacji.
  • Jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny jest przepisywany poza zakresem refundacji, osoba uprawniona wpisuje symbol „X” albo 100%.
  • W przypadku uprawnienia IB oraz leków sprowadzanych z zagranicy w ramach tzw. Importu docelowego, dla których została wydana decyzja o refundacji – nie ma wymogu wpisywania odpłatności.
Dodatkowe zapisy na recepcie

Na recepcie, poza danymi dotyczącymi przepisanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych, można dodatkowo zamieścić:

  • Polecenie pilnej realizacji przez zamieszczenie adnotacji „Cito” lub innej równoważnej.
  • Zastrzeżenie o konieczności wydania pacjentowi wyłącznie określonego produktu, przez zamieszczenie adnotacji „nie zamieniać” lub „NZ”, przy pozycji produktu, którego dotyczy.
Terminy realizacji recept

30 dni od daty jej wystawienia albo naniesionej na recepcie daty realizacji „od dnia”;

7 dni od daty jej wystawienia albo naniesionej na recepcie daty realizacji „od dnia” dla recepty na antybiotyki w postaci preparatów do stosowania wewnętrznego i parenteralnego;

120 dni od daty jej wystawienia na:

  • produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego sprowadzane z zagranicy dla pacjenta w procedurze importu docelowego;
  • produkty immunologiczne wytwarzane indywidualnie dla pacjenta;

30 dni od daty wystawienia recepty, na których przepisano preparaty zawierające środki odurzające grupy I-N lub substancje psychotropowe grupy II-P.

W przypadku realizacji recept na import docelowy wymagane jest również przedłożenie w aptece prawidłowo wypełnionego i potwierdzonego zapotrzebowania na lek, którego termin ważności nie może przekroczyć 60 dni od daty jego zatwierdzenia przez MZ.